EUDR: UE osłabia rozporządzenie przeciwko wylesianiu poprzez bezprecedensowe opóźnienia, wyłączenie prasy i żądanie przedwczesnej rewizji
Przyszłość unijnego rozporządzenia w sprawie produktów przyczyniających się do wylesiania (EUDR) wisi na włosku. Instytucje UE kontynuują proces osłabiania i odraczania kluczowych przepisów. Działania te są podejmowane w terminie najgorszym z możliwych, co wprost obnaża puste obietnice UE wobec środowiska.
W ubiegłym tygodniu, Rada Unii Europejskiej formalnie przyjęła mandat negocjacyjny, inicjując proces dalszego opóźnienia stosowania rozporządzenia EUDR, którego przepisy miały obowiązywać od grudnia 2025 r.. Wbrew pierwotnym planom, przepisy mają obowiązywać znacznie później:
Średnie i duże przedsiębiorstwa: stosowanie przepisów ma rozpocząć się od 30 grudnia 2026 r..
Mikro i małe przedsiębiorstwa: od 30 czerwca 2027 r..
Unijne rozporządzenie w sprawie wylesiania (EUDR) weszło w życie w czerwcu 2023 r., a jego podstawowym celem miało być zapewnienie, że towary takie jak bydło, kakao, kawa, olej palmowy, kauczuk, soja i drewno oraz produkty z nich pochodne wprowadzane na rynek UE lub eksportowane z niego nie przyczyniają się do wylesiania ani degradacji lasów. Przepisy miały pierwotnie obowiązywać od 30 grudnia 2024 r., lecz rok temu przyjęto odroczenie stosowania ich o rok.
Rozwadnianie i rewizja
Oprócz nacisków ze strony Rady, Parlament Europejski podjął kolejny krok w celu podważenia integralności EUDR. Posłowie przegłosowali wyłączenie z zakresu rozporządzenia produktów drukowanych, takich jak gazety i książki.
Co szczególnie niepokojące, mimo że przepisy EUDR nie zaczęły jeszcze obowiązywać, obie instytucje – Rada i Parlament Europejski – zażądały przeglądu rozporządzenia. Takie posunięcie jest przedwczesne i nieodpowiedzialne, ponieważ nie będzie żadnego realnego doświadczenia z funkcjonowania EUDR, na którym można by oprzeć rzetelną ocenę. Rada zleciła Komisji Europejskiej przeprowadzenie rewizji rozporządzenia do 30 kwietnia 2026 r.
Kara dla odpowiedzialnych firm
W uzasadnieniach dla osłabiania i odraczania EUDR, odwołania do „konkurencyjności” okazują się krótkowzroczne i bezpodstawne. Nie ma dowodów na to, iż opóźnienie oraz osłabianie przepisów EUDR faktycznie przyczyni się do poprawy rentowności przedsiębiorstw. Sytuacja ta jest szczególnie niesprawiedliwa dla tych, którzy działali odpowiedzialnie.
– Wiele firm, które już zainwestowały znaczne środki w zapewnienie zgodności z przepisami – teraz zostają ukarani za swoje wczesne i odpowiedzialne podejście. Kolejne opóźnianie przepisów, jawnie godzi w przedsiębiorców, którzy przygotowali się na czas. Kolejne roczne opóźnienie EUDR przyczyni się do utraty tysięcy hektarów bezcennych lasów, które są kluczowe w walce ze zmianą klimatu.
– komentuje Maria Staniszewska z Polskiego Klubu Ekologicznego w Gliwicach.
W obliczu tych szkodliwych zmian, wzywamy Komisję Europejską do przywrócenia unijnego rozporządzenia w sprawie wylesiania na właściwe tory i do powstrzymania się od dalszego osłabiania przepisów dotyczących środowiska i klimatu.